読みもの / AQUARIUM JOURNAL
コリドラス類の名前を調べるときは、流通名・旧学名・現在の学名を対応させて読むことが大切です。この一覧はEschmeyer’s Catalog of Fishesを2026年10月14日に確認し、Corydoradinaeのうち「Current status: Valid as」とされた214種を属ごとに整理したものです。未記載種の流通番号、改良品種、同物異名、不確実な分類名は、この種数に加えていません。[出典]
個別の飼育・繁殖ガイド
一覧で学名を確認したら、その種を対象にした飼育資料へ進めます。
- ハスタートゥスの飼い方と繁殖:群れ、沈む餌、季節的な水温管理、稚魚育成を出典とともに解説。
- ピグミーの飼い方と繁殖:ハスタートゥスとの違い、遊泳空間、小さな餌、卵・稚魚の管理を解説。
- ハブローススの飼い方と繁殖記録:底に届く餌、水槽管理、個人の繁殖例と確認範囲を解説。
2024年の分類改訂と2025年の訂正
Diasほかの研究は、形態と分子データからコリドラス類を7属に整理しました。「コリドラス」という親しみのある呼び名が消えた、という意味ではなく、科学的な属の扱いが見直されたものです。[出典]
さらに2025年の訂正では、Brochis、Hoplisoma、Osteogasterに移された一部の種小名を、属の文法上の性に合わせて修正しています。訂正記事は、この修正が分類上の位置づけを変更するものではないと明記しています。[出典]
一覧の使い方
- 販売ラベルの学名を確認します。旧名しかない場合は下表の「原記載時の組合せ」も手がかりにします。
- 種を決められない場合は、模様だけで断定せず、購入元の同定根拠を確認します。
- 飼育情報を読むときは、その情報がどの学名・どの個体群を対象にしているか確かめます。
下表の旧名欄は網羅的なシノニム一覧ではありません。原記載時と現在の組合せが異なるときだけ表示しています。「—」は旧名がないことを保証しません。
| 属 | 本一覧の有効種数 |
|---|---|
| Aspidoras | 18 |
| Brochis | 43 |
| Corydoras | 34 |
| Gastrodermus | 14 |
| Hoplisoma | 90 |
| Osteogaster | 8 |
| Scleromystax | 7 |
属別の種類一覧
Aspidoras:18種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Aspidoras albater | — |
| Aspidoras aldebaran | — |
| Aspidoras azaghal | — |
| Aspidoras belenos | — |
| Aspidoras brunneus | — |
| Aspidoras carvalhoi | — |
| Aspidoras depinnai | — |
| Aspidoras fuscoguttatus | — |
| Aspidoras gabrieli | — |
| Aspidoras kiriri | — |
| Aspidoras lakoi | — |
| Aspidoras maculosus | — |
| Aspidoras mephisto | — |
| Aspidoras poecilus | — |
| Aspidoras psammatides | — |
| Aspidoras raimundi | Corydoras raimundi |
| Aspidoras rochai | — |
| Aspidoras velites | — |
Brochis:43種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Brochis agassizii | Corydoras agassizii |
| Brochis amandajanea | Corydoras amandajanea |
| Brochis ambiacus | Corydoras ambiacus |
| Brochis approuaguensis | Corydoras approuaguensis |
| Brochis arcuata | Corydoras arcuatus |
| Brochis bethanae | Corydoras bethanae |
| Brochis bifasciata | Corydoras bifasciatus |
| Brochis britskii | — |
| Brochis brittoi | Corydoras brittoi |
| Brochis condiscipulus | Corydoras condiscipulus |
| Brochis costai | Corydoras costai |
| Brochis crimmeni | Corydoras crimmeni |
| Brochis cryptica | Corydoras crypticus |
| Brochis delphax | Corydoras delphax |
| Brochis deweyeri | Corydoras deweyeri |
| Brochis difluviatilis | Corydoras difluviatilis |
| Brochis ephippifera | Corydoras ephippifer |
| Brochis garbei | Corydoras garbei |
| Brochis geryi | Corydoras geryi |
| Brochis gomezi | Corydoras gomezi |
| Brochis haraldschultzi | Corydoras haraldschultzi |
| Brochis heteromorpha | Corydoras heteromorphus |
| Brochis imitator | Corydoras imitator |
| Brochis incolicana | Corydoras incolicana |
| Brochis isbrueckeri | Corydoras isbrueckeri |
| Brochis lamberti | Corydoras lamberti |
| Brochis leopardus | Corydoras leopardus |
| Brochis multiradiata | Chaenothorax multiradiatus |
| Brochis noelkempffi | Corydoras noelkempffi |
| Brochis ornata | Corydoras ornatus |
| Brochis orphnopterus | Corydoras orphnopterus |
| Brochis pantanalensis | Corydoras pantanalensis |
| Brochis pinheiroi | Corydoras pinheiroi |
| Brochis pulchra | Corydoras pulcher |
| Brochis reticulata | Corydoras reticulatus |
| Brochis robineae | Corydoras robineae |
| Brochis robusta | Corydoras robustus |
| Brochis seussi | Corydoras seussi |
| Brochis sodalis | Corydoras sodalis |
| Brochis spectabilis | Corydoras spectabilis |
| Brochis splendens | Callichthys splendens |
| Brochis sychri | Corydoras sychri |
| Brochis virginiae | Corydoras virginiae |
Corydoras:34種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Corydoras acutus | — |
| Corydoras amapaensis | — |
| Corydoras areio | — |
| Corydoras aurofrenatus | — |
| Corydoras blochi | — |
| Corydoras caramater | — |
| Corydoras cervinus | — |
| Corydoras coriatae | — |
| Corydoras cortesi | — |
| Corydoras desana | — |
| Corydoras filamentosus | — |
| Corydoras fowleri | — |
| Corydoras fulleri | — |
| Corydoras geoffroy | — |
| Corydoras iiap | — |
| Corydoras isaacisbrueckeri | — |
| Corydoras maculifer | — |
| Corydoras narcissus | — |
| Corydoras negro | — |
| Corydoras ourastigma | — |
| Corydoras oxyrhynchus | — |
| Corydoras pastazensis | — |
| Corydoras saramaccensis | — |
| Corydoras sarareensis | — |
| Corydoras semiaquilus | — |
| Corydoras septentrionalis | — |
| Corydoras serratus | — |
| Corydoras simulatus | — |
| Corydoras solox | — |
| Corydoras spilurus | — |
| Corydoras stenocephalus | — |
| Corydoras treitlii | — |
| Corydoras vittatus | — |
| Corydoras zawadzkii | — |
Gastrodermus:14種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Gastrodermus bilineatus | Corydoras bilineatus |
| Gastrodermus elegans | Corydoras elegans |
| Gastrodermus gracilis | Corydoras gracilis |
| Gastrodermus guapore | Corydoras guapore |
| Gastrodermus hastatus | Corydoras hastatus |
| Gastrodermus latus | Corydoras latus |
| Gastrodermus mamore | Corydoras mamore |
| Gastrodermus nanus | Corydoras nanus |
| Gastrodermus napoensis | Corydoras napoensis |
| Gastrodermus nijsseni | Corydoras nijsseni |
| Gastrodermus paucerna | Corydoras paucerna |
| Gastrodermus pauciradiatus | Corydoras pauciradiatus |
| Gastrodermus pygmaeus | Corydoras pygmaeus |
| Gastrodermus undulatus | Corydoras undulatus |
Hoplisoma:90種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Hoplisoma acrense | Corydoras acrensis |
| Hoplisoma adolfoi | Corydoras adolfoi |
| Hoplisoma albolineatum | Corydoras albolineatus |
| Hoplisoma amphibelum | Corydoras amphibelus |
| Hoplisoma apiaka | Corydoras apiaka |
| Hoplisoma araguaiaense | Corydoras araguaiaensis |
| Hoplisoma armatum | Callichthys armatus |
| Hoplisoma atropersonatum | Corydoras atropersonatus |
| Hoplisoma axelrodi | Corydoras axelrodi |
| Hoplisoma baderi | Corydoras baderi |
| Hoplisoma benattii | Corydoras benattii |
| Hoplisoma bicolor | Corydoras bicolor |
| Hoplisoma boehlkei | Corydoras boehlkei |
| Hoplisoma boesemani | Corydoras boesemani |
| Hoplisoma bondi | Corydoras bondi |
| Hoplisoma breei | Corydoras breei |
| Hoplisoma brevirostre | Corydoras brevirostris |
| Hoplisoma burgessi | Corydoras burgessi |
| Hoplisoma carlae | Corydoras carlae |
| Hoplisoma caudimaculatum | Corydoras caudimaculatus |
| Hoplisoma cochui | Corydoras cochui |
| Hoplisoma colossus | Corydoras colossus |
| Hoplisoma concolor | Corydoras concolor |
| Hoplisoma copei | Corydoras copei |
| Hoplisoma coppenamense | Corydoras coppenamensis |
| Hoplisoma cruziense | Corydoras cruziensis |
| Hoplisoma davidsandsi | Corydoras davidsandsi |
| Hoplisoma diphyes | Corydoras diphyes |
| Hoplisoma duplicareum | Corydoras duplicareus |
| Hoplisoma ehrhardti | Corydoras ehrhardti |
| Hoplisoma esperanzae | Corydoras esperanzae |
| Hoplisoma evelynae | Corydoras evelynae |
| Hoplisoma eversi | Corydoras eversi |
| Hoplisoma flaveolum | Corydoras flaveolus |
| Hoplisoma froehlichi | Corydoras froehlichi |
| Hoplisoma gladysae | Corydoras gladysae |
| Hoplisoma gossei | Corydoras gossei |
| Hoplisoma granti | Corydoras granti |
| Hoplisoma griseum | Corydoras griseus |
| Hoplisoma gryphus | Corydoras gryphus |
| Hoplisoma guianense | Corydoras guianensis |
| Hoplisoma habrosum | Corydoras habrosus |
| Hoplisoma hypnos | Corydoras hypnos |
| Hoplisoma julii | Corydoras julii |
| Hoplisoma kanei | Corydoras kanei |
| Hoplisoma knaacki | Corydoras knaacki |
| Hoplisoma lacrimostigmata | Corydoras lacrimostigmata |
| Hoplisoma leucomelas | Corydoras leucomelas |
| Hoplisoma longipinne | Corydoras longipinnis |
| Hoplisoma loretoense | Corydoras loretoensis |
| Hoplisoma loxozonum | Corydoras loxozonus |
| Hoplisoma lymnades | Corydoras lymnades |
| Hoplisoma melanistium | Corydoras melanistius |
| Hoplisoma melini | Corydoras melini |
| Hoplisoma metae | Corydoras metae |
| Hoplisoma micracanthus | Corydoras micracanthus |
| Hoplisoma multimaculatum | Corydoras multimaculatus |
| Hoplisoma nattereri | Corydoras nattereri |
| Hoplisoma noxium | — |
| Hoplisoma oiapoquense | Corydoras oiapoquensis |
| Hoplisoma ortegai | Corydoras ortegai |
| Hoplisoma osteocarus | Corydoras osteocarus |
| Hoplisoma osvaldoi | — |
| Hoplisoma paleatum | Callichthys paleatus |
| Hoplisoma panda | Corydoras panda |
| Hoplisoma paragua | Corydoras paragua |
| Hoplisoma parallelum | Corydoras parallelus |
| Hoplisoma pavanelliae | Corydoras pavanelliae |
| Hoplisoma petracinii | Corydoras petracinii |
| Hoplisoma polystictum | Corydoras polystictus |
| Hoplisoma potaroense | Corydoras potaroensis |
| Hoplisoma psamathos | Corydoras psamathos |
| Hoplisoma punctatum | Cataphractus punctatus |
| Hoplisoma reynoldsi | Corydoras reynoldsi |
| Hoplisoma rikbaktsa | Corydoras rikbaktsa |
| Hoplisoma sanchesi | Corydoras sanchesi |
| Hoplisoma schwartzi | Corydoras schwartzi |
| Hoplisoma simile | Corydoras similis |
| Hoplisoma sipaliwini | Corydoras sipaliwini |
| Hoplisoma steindachneri | Corydoras steindachneri |
| Hoplisoma sterbai | Corydoras sterbai |
| Hoplisoma surinamense | Corydoras surinamensis |
| Hoplisoma tenebrosum | — |
| Hoplisoma tenharim | — |
| Hoplisoma thanatos | Corydoras thanatos |
| Hoplisoma trilineatum | Corydoras trilineatus |
| Hoplisoma tukano | Corydoras tukano |
| Hoplisoma urucu | Corydoras urucu |
| Hoplisoma weitzmani | Corydoras weitzmani |
| Hoplisoma xinguense | Corydoras xinguensis |
Osteogaster:8種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Osteogaster aenea | Hoplosoma aeneum |
| Osteogaster eques | Corydoras eques |
| Osteogaster hephaestus | Corydoras hephaestus |
| Osteogaster maclurei | Corydoras maclurei |
| Osteogaster melanotaenia | Corydoras melanotaenia |
| Osteogaster oharai | — |
| Osteogaster rabauti | Corydoras rabauti |
| Osteogaster zygata | Corydoras zygatus |
Scleromystax:7種
| 現在の学名 | 原記載時の組合せ |
|---|---|
| Scleromystax barbatus | Callichthys barbatus |
| Scleromystax lacerdai | Corydoras lacerdai |
| Scleromystax macropterus | Corydoras macropterus |
| Scleromystax prionotos | Corydoras prionotos |
| Scleromystax reisi | — |
| Scleromystax salmacis | — |
| Scleromystax virgulatus | Aspidoras virgulatus |
種類一覧と飼育条件は別の情報
分類目録は、魚の名称や分布を確かめるための資料です。この214種に同じ水温・pH・混泳条件を当てはめる根拠にはなりません。購入前には、種に対応した飼育資料、成長後の大きさ、餌、入手個体が維持されている条件を確認してください。
また「底を泳ぐ魚だから他魚の食べ残しだけでよい」といった役割だけでの飼育計画は避け、対象魚の摂餌を観察できる方法を用意します。数値を確認できない種については、別種の表を転用しない方針です。
よくある疑問
これで流通する全種類?
いいえ。この一覧の範囲は確認日の分類目録における有効種です。流通番号、未記載種、地域個体群、改良品種まで含めた販売名の全リストではありません。
旧名で販売されている魚は別種になった?
属の移動や語尾の訂正だけなら、別の生物が追加されたわけではありません。名称の変化と種の分割・統合を区別します。
論文に載っていれば飼育しやすい?
分類論文で確認できることと、家庭水槽で長期飼育できることは別です。出典の対象を確かめて判断してください。
あわせて確認したい記事
出典と根拠の範囲
- Eschmeyer’s Catalog of Fishes: Callichthyidae。分類目録。Current statusがValid asのCorydoradinaeを抽出。
- Diasほか:Phylogenomic analyses in the complex Neotropical subfamily Corydoradinae…。査読論文。2024年オンライン公表、203巻3号。形態と分子データに基づく分類。
- Diasほか(2025):上記論文の訂正。訂正記事。属の文法上の性に対応する種小名の語尾。
出典確認日:2026年10月14日。公開資料をAIで整理し、学名・数値と根拠の対応を点検して作成しました。当店での飼育実験・栽培実験や専門家による全件監修を示す記事ではありません。販売在庫・入荷予定を保証するものではありません。
グッピー・水草・水槽管理の記事を探せます。
読みもの一覧へ →